ಕ್ಷಮಿಸದ ಕೋತಿ

ಹೊಟ್ಟೆಬಾಕ ಟಗರು

ಒಂದು ನಗರವನ್ನು ಚಂದ್ರ ಎಂಬ ರಾಜ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ. ಅವನ ಮಗನಾದ ರಾಜಕುಮಾರನ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೋತಿಗಳ ಒಂದು ಹಿಂಡನ್ನು ಸಾಕಿದ್ದರು. ಅವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಬಗೆಬಗೆಯ ತಿಂಡಿ, ಹಣ್ಣು, ಸಿಹಿ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೋತಿಗಳು ದುಂಡುದುಂಡಾಗಿ, ಹಾಯಾಗಿ ಇದ್ದವು.

ಅದೇ ರಾಜಕುಮಾರನಿಗಾಗಿ ಟಗರುಗಳ ಒಂದು ಹಿಂಡೂ ಇತ್ತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಟಗರು ಮಹಾ ಹೊಟ್ಟೆಬಾಕ. ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಎನ್ನದೆ ಅದು ಅಡುಗೆಮನೆಗೆ ನುಗ್ಗಿ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಗಬಗಬನೆ ತಿಂದುಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದ ಅಡುಗೆಯವರು ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಹೊಡೆದು ಓಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಕೋತಿಗಳ ನಾಯಕ ಒಂದು ಮುದಿ ಕೋತಿ. ಅದು ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಮರದ ಮೇಲಿಂದ ಸುಮ್ಮನೆ ನೋಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚನೆಯ ಒಂದು ಸರಪಳಿ ಸುತ್ತತೊಡಗಿತು.

“ಒಂದು ದಿನ ಅಡುಗೆಯವನ ಕೈಗೆ ಬೇರೇನೂ ಸಿಗದೆ ಉರಿಯುವ ಕೊಳ್ಳಿಯೇ ಸಿಕ್ಕರೆ? ಈ ಟಗರಿನ ದಪ್ಪ ಉಣ್ಣೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹತ್ತುತ್ತದೆ. ಉರಿಯುತ್ತಾ ಅದು ಪಕ್ಕದ ಕುದುರೆ ಲಾಯಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಲಾಯದ ತುಂಬ ಹುಲ್ಲು, ಅದೂ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತದೆ. ಕುದುರೆಗಳ ಮೈ ಸುಡುತ್ತದೆ. ಕುದುರೆಗಳ ಸುಟ್ಟ ಗಾಯಕ್ಕೆ ಕೋತಿಯ ಕೊಬ್ಬು ಹಚ್ಚಬೇಕು ಎಂದು ಕುದುರೆ ವೈದ್ಯರ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಈ ಟಗರು ಮತ್ತು ಅಡುಗೆಯವರ ಜಗಳ ಕೊನೆಗೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೇ ಬರುತ್ತದೆ!”

ನಕ್ಕ ಕೋತಿಗಳು

ಮುದಿ ಕೋತಿ ಎಲ್ಲ ಕೋತಿಗಳನ್ನೂ ಕರೆದು ಹೇಳಿತು, “ಕೇಳಿ, ಟಗರಿಗೂ ಅಡುಗೆಯವರಿಗೂ ದಿನವೂ ಜಗಳ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ. ದಿನವೂ ಜಗಳ ನಡೆಯುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಬದುಕಬೇಕು ಎನ್ನುವವರು ಉಳಿಯಬಾರದು. ಸಾಯುವ ಮೊದಲೇ ಈ ಅರಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗೋಣ.”

ಜಂಬದ ಕೋತಿಗಳು ಗಹಗಹಿಸಿ ನಕ್ಕವು. “ಓಹೋ! ನಿನಗೆ ವಯಸ್ಸಾಯಿತು, ಬುದ್ಧಿ ಮಸುಕಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಾಜಕುಮಾರರು ತಮ್ಮ ಕೈಯಾರೆ ಕೊಡುವ ಸ್ವರ್ಗದಂಥ ತಿಂಡಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕಾಡಿನ ಒಗರು, ಕಹಿ, ಹುಳಿ ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನಲು ನಾವು ಬರುವುದಿಲ್ಲ!”

ಮುದಿ ಕೋತಿ ಮುಖ ಸಿಂಡರಿಸಿತು. “ಮೂರ್ಖರೇ, ಈ ಸುಖ ಈಗ ಸಿಹಿ. ಕೊನೆಗೆ ಇದೇ ವಿಷವಾಗುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಬಳಗ ನಾಶವಾಗುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡಲಾರೆ,” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅದು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಕಾಡಿನ ದಾರಿ ಹಿಡಿಯಿತು.

ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಕ್ರೂರ ಆಜ್ಞೆ

ಮುದಿ ಕೋತಿ ಹೋದ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಟಗರು ಮತ್ತೆ ಅಡುಗೆಮನೆಗೆ ನುಗ್ಗಿತು. ಆ ದಿನ ಅಡುಗೆಯವನ ಕೈಗೆ ಬೇರೇನೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಒಲೆಯಿಂದ ಅರೆ ಉರಿದ ಕೊಳ್ಳಿಯನ್ನೇ ಎತ್ತಿ ಟಗರಿಗೆ ಹೊಡೆದ.

ಟಗರಿನ ಉಣ್ಣೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹತ್ತಿತು. ಅದು ಅರಚುತ್ತಾ ಪಕ್ಕದ ಲಾಯಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ ಹುಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಹೊರಳಾಡಿತು. ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಲಾಯದ ತುಂಬ ಬೆಂಕಿ ಹಬ್ಬಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಕೆಲವು ಕುದುರೆಗಳು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತವು. ಉಳಿದವು ಸುಟ್ಟ ಗಾಯದ ನೋವಿನಿಂದ ಕೆನೆಯುತ್ತಾ ಹಗ್ಗ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡು ಓಡಿದವು. ಯಾರಿಗೂ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದೇ ತೋಚಲಿಲ್ಲ.

ದುಃಖಗೊಂಡ ರಾಜ ಕುದುರೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕರೆಸಿದ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೇಳಿದರು, “ಮಹಾರಾಜ, ಕುದುರೆಗಳ ಸುಟ್ಟ ಗಾಯಕ್ಕೆ ಕೋತಿಯ ಕೊಬ್ಬು ಹಚ್ಚಬೇಕು ಎಂದು ನಮ್ಮ ಶಾಸ್ತ್ರ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕುದುರೆಗಳು ಸಾಯುವ ಮೊದಲೇ ಈ ಮದ್ದು ಮಾಡಿ.”

ರಾಜ ಅರಮನೆಯ ಕೋತಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ. ಆ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋತಿಯೂ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಮುದಿ ಕೋತಿ ಯೋಚಿಸಿದ್ದ ಸರಪಳಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೊಂಡಿಯೂ ನಿಜವಾಗಿತ್ತು.

ಕಮಲದ ಕೊಳದ ಗುಟ್ಟು

ಕಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮುದಿ ಕೋತಿಗೆ ಈ ಸುದ್ದಿ ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಹರಿದು ತಲುಪಿತು. ತನ್ನ ಬಳಗದ ಸಾವನ್ನು ಅದು ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೇಳಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಇರಲೂ ಇಲ್ಲ. “ನನ್ನ ಮನೆಯವರಿಗೆ ಈ ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡಿದವನನ್ನು ನಾನು ಕ್ಷಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಅದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತು.

ಒಂದು ದಿನ ಬಾಯಾರಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಕಮಲಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕೊಳ ಕಂಡಿತು. ಕೋತಿ ದಡವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನೋಡಿತು. ನೀರಿನೊಳಕ್ಕೆ ಹೋದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು ಹಲವು ಇದ್ದವು, ಹೊರಗೆ ಬಂದ ಗುರುತು ಒಂದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ! “ಈ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಕ್ರೂರ ಜೀವಿ ಇರಬೇಕು,” ಎಂದುಕೊಂಡ ಕೋತಿ ದೂರದಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು, ಟೊಳ್ಳಾದ ಕಮಲದ ದಂಟನ್ನು ನೀರಿಗೆ ಚಾಚಿ ಅದರಿಂದ ನೀರು ಹೀರಿತು.

ಆಗ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಎದ್ದವು. ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಿನುಗುವ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರ ಧರಿಸಿದ ನೀರಿನ ರಾಕ್ಷಸನೊಬ್ಬ ಮೆಲ್ಲನೆ ಮೇಲೆದ್ದ. “ನನ್ನ ನೀರಿಗೆ ಇಳಿದವರನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ತಿನ್ನುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಹೀಗೆ ದಂಟಿನಿಂದ ನೀರು ಕುಡಿದ ನಿನ್ನಷ್ಟು ಜಾಣರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ನೀನು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದೆ. ನಿನಗೆ ಏನು ಬೇಕು, ಕೇಳು,” ಎಂದ.

“ನೀನು ಎಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ತಿನ್ನಬಲ್ಲೆ?” ಎಂದು ಕೋತಿ ಕೇಳಿತು. “ನೀರಿಗೆ ಇಳಿದರೆ ನೂರು, ಸಾವಿರ, ಲಕ್ಷ ಜನರನ್ನೂ ತಿನ್ನಬಲ್ಲೆ. ಆದರೆ ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಒಂದು ನರಿ ಕೂಡ ನನ್ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಬಲ್ಲದು,” ಎಂದ ರಾಕ್ಷಸ.

“ಒಬ್ಬ ರಾಜನಿಗೂ ನನಗೂ ಬದ್ಧ ವೈರ. ನಿನ್ನ ಈ ಹಾರವನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡು. ಜಾಣ ಕಥೆಯೊಂದನ್ನು ಹೇಳಿ ಅವನಲ್ಲಿ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವನನ್ನೂ ಅವನ ಪರಿವಾರವನ್ನೂ ಈ ಕೊಳಕ್ಕೆ ಕರೆತರುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದಿತು ಕೋತಿ. ರಾಕ್ಷಸ ಹಾರವನ್ನು ಕೋತಿಯ ಕೈಗಿತ್ತ.

ಕುಬೇರನ ಕೊಳದ ಕಥೆ

ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ನಗರದ ಜನರು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಮೇಲೆ ನೋಡಿದರು. ಆ ಮುದಿ ಕೋತಿ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ, ಅರಮನೆಯ ಮಾಳಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನೇ ನಾಚಿಸುವಂಥ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. “ನಾಯಕಾ, ಇಷ್ಟು ದಿನ ಎಲ್ಲಿದ್ದೆ? ಈ ಹಾರ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು?” ಎಂದು ಜನರು ಕೇಳಿದರು.

“ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣದಂತೆ ಅಡಗಿರುವ ಒಂದು ಕೊಳವಿದೆ. ಅದು ಸಂಪತ್ತಿನ ದೇವರಾದ ಕುಬೇರನ ಸೃಷ್ಟಿ. ಭಾನುವಾರ ಸೂರ್ಯ ಹುಟ್ಟುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಮಿಂದವರು ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಂಥದೇ ಹಾರ ಧರಿಸಿ ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತಾರೆ,” ಎಂದಿತು ಕೋತಿ.

ಈ ಮಾತು ರಾಜನ ಕಿವಿಗೂ ಬಿತ್ತು. ಅವನು ಕೋತಿಯನ್ನು ಕರೆಸಿ, “ನಾಯಕಾ, ಇದು ನಿಜವೇ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದ. “ಮಹಾರಾಜ, ನನ್ನ ಕತ್ತಿನ ಹಾರವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ನಿಮಗೂ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ನನ್ನ ಜೊತೆ ಕಳಿಸಿ. ನಾನು ಜಾಗ ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದಿತು ಕೋತಿ.

“ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಏಕೆ? ನಾನೇ ನನ್ನ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತೇನೆ. ನಮಗೆಲ್ಲ ರಾಶಿರಾಶಿ ಹಾರಗಳು ಸಿಗಲಿ,” ಎಂದ ರಾಜ. “ಮಹಾರಾಜರ ಯೋಚನೆ ಬಹಳ ರುಚಿಕರವಾಗಿದೆ,” ಎಂದಿತು ಕೋತಿ.

ರಾಜ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಿವಾರ ಹಾರಗಳ ಆಸೆಯಿಂದ ಹೊರಟರು. ಕೋತಿಯ ಬಳಗವನ್ನೇ ಕೊಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅದೇ ರಾಜ, ಈಗ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಮುದಿ ಕೋತಿಯನ್ನು ಎದೆಗೆ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಗೌರವದಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ದ. ಆಸೆ ಅವನ ಕಣ್ಣನ್ನು ಮುಚ್ಚಿತ್ತು.

ಕೊಳದ ದಡದಲ್ಲಿ

ಬೆಳಗಾಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರು ಕೊಳ ತಲುಪಿದರು. ಕೋತಿ ಹೇಳಿತು, “ಮಹಾರಾಜ, ಸೂರ್ಯ ಹುಟ್ಟುವಾಗ ಇಳಿದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಫಲ. ನಿಮ್ಮ ಸೇವಕರೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ಸಲ ನೀರಿಗೆ ಧುಮುಕಲಿ. ನೀವು ಮಾತ್ರ ನನ್ನ ಜೊತೆ ಬನ್ನಿ. ನನಗೆ ಹಾರ ಸಿಕ್ಕ ಜಾಗವನ್ನೇ ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆ.” ಸೇವಕರೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನೀರಿಗೆ ಇಳಿದರು. ನೀರಿನೊಳಗಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸ ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ತಿಂದುಬಿಟ್ಟ. ಕೊಳ ಮತ್ತೆ ಶಾಂತವಾಯಿತು.

ತುಂಬ ಹೊತ್ತು ಕಾದ ರಾಜ ಕೇಳಿದ, “ನಾಯಕಾ, ನನ್ನ ಸೇವಕರು ಏಕೆ ಇನ್ನೂ ಮೇಲೆ ಬರಲಿಲ್ಲ?” ಕೋತಿ ಸರಸರನೆ ಒಂದು ಮರ ಏರಿ ಹೇಳಿತು, “ದುಷ್ಟ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಸೇವಕರನ್ನು ಈ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ರಾಕ್ಷಸ ತಿಂದುಬಿಟ್ಟ. ನನ್ನ ಬಳಗದ ಸಾವಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಹಗೆ ಇಂದು ತೀರಿತು. ನೀನು ರಾಜ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನೆದು ನಿನ್ನನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀರಿಗೆ ಇಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ನೀನು ನನ್ನ ಮನೆಯವರ ಸಾವಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿದೆ, ಅದೇ ದಾರಿ ನಿನ್ನವರನ್ನೂ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಿತು. ಈಗ ಹೊರಡು.”

ರಾಜ ದುಃಖದಿಂದ ಅರಮನೆಗೆ ಅವಸರವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದ. ಅವನು ಹೋದ ಮೇಲೆ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದ ರಾಕ್ಷಸ ನೀರಿನಿಂದ ಮೇಲೆದ್ದು ಖುಷಿಯಿಂದ ಹಾಡಿದ, “ಭಲೇ ಕೋತಿ! ಗೆಳೆಯನನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ, ಹಗೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದೆ, ಹಾರವನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೆ, ಒಂದು ಕಮಲದ ದಂಟಿನಿಂದ!”

ಕೋತಿಗಳು ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಯ ಆಸೆಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮಾತು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ರಾಜ ಮುತ್ತಿನ ಆಸೆಗೆ ಮುಂದೇನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಲಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮ ಯೋಚಿಸದ ಆಸೆ ಕೊನೆಗೆ ದುಃಖವನ್ನೇ ತರುತ್ತದೆ.