ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿ

ದೂರದ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ನಿಧಿ

ಒಂದು ನಗರದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಗೆಳೆಯರಿದ್ದರು. ಇಬ್ಬರೂ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮಕ್ಕಳು. ಒಬ್ಬನ ಹೆಸರು ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿ, ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಹೆಸರು ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿ.

ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಲು ಇಬ್ಬರೂ ದೂರದ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿಗೆ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಡಕೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳಿದ್ದವು! ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬ ಸಾಧು ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಹೂತಿಟ್ಟಿದ್ದನಂತೆ.

“ನಾವು ಬಂದ ಕೆಲಸ ಆಯಿತು. ಇನ್ನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗೋಣ,” ಎಂದು ಇಬ್ಬರೂ ಮಾತಾಡಿಕೊಂಡು ಊರಿನ ಕಡೆ ಹೊರಟರು.

ಮರದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಹೂತ ಹಣ

ಊರು ಹತ್ತಿರವಾದಾಗ ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿ ಹೇಳಿದ, “ಗೆಳೆಯಾ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ನಿನ್ನದು. ತೆಗೆದುಕೋ. ಊರಿನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಾಳೋಣ.”

ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯೇ ಯೋಚನೆ ಇತ್ತು. ಅವನು ಸಿಹಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದ, “ಹಣ ಇಬ್ಬರದೂ ಆಗಿ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಇರುವವರೆಗೆ ನಮ್ಮ ಗೆಳೆತನವೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈಗ ತಲಾ ನೂರು ನಾಣ್ಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ. ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ಇಲ್ಲೇ ಹೂತಿಡೋಣ. ಹಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದೇ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆ.”

ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಮನಸ್ಸಿನವನು. ಗೆಳೆಯನ ಒಳಗಿನ ಮೋಸ ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಇಬ್ಬರೂ ಊರ ಹೊರಗಿನ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬನ್ನಿ ಮರದ ಬಳಿ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಹೂತಿಟ್ಟು ಊರು ಸೇರಿದರು.

ಖಾಲಿ ಮಡಕೆ

ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿ ತನ್ನ ಪಾಲಿನ ಹಣವನ್ನು ಬೇಗನೆ ದುಂದು ಮಾಡಿದ. ಮತ್ತೆ ಇಬ್ಬರೂ ಹೋಗಿ ತಲಾ ನೂರು ನಾಣ್ಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ವರ್ಷ ತುಂಬುವುದರೊಳಗೆ ಅದೂ ಖಾಲಿಯಾಯಿತು.

ಆಗ ಅವನು ಯೋಚಿಸಿದ, “ಮತ್ತೆ ಅರ್ಧ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ನನಗೆ ಸಿಗುವುದು ಸ್ವಲ್ಪವೇ. ಉಳಿದ ಆರುನೂರನ್ನೂ ನಾನೇ ಕದ್ದರೆ ಹೇಗೆ?” ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಹೋಗಿ ಹಣವನ್ನೆಲ್ಲ ತೆಗೆದು, ನೆಲವನ್ನು ಮೊದಲಿನಂತೆಯೇ ಸಮ ಮಾಡಿ ಬಂದ.

ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಅವನೇ ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿಯ ಬಳಿ ಬಂದು, “ಬಾ, ಉಳಿದ ಹಣವನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳೋಣ,” ಎಂದ. ಇಬ್ಬರೂ ಅಗೆದರು. ಮಡಕೆ ಖಾಲಿ!

ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿ ಖಾಲಿ ಮಡಕೆಯಿಂದ ತನ್ನ ತಲೆಗೇ ಚಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಕೂಗಿದ, “ಹಣ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಯಿತು? ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿ, ನೀನೇ ಕದ್ದಿದ್ದೀಯ! ನನ್ನ ಅರ್ಧ ಕೊಡು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಎಳೆಯುತ್ತೇನೆ!”

“ಸುಮ್ಮನಿರು, ದುಷ್ಟ!” ಎಂದ ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿ. “ನನ್ನ ಹೆಸರು ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿ. ಒಳ್ಳೆಯವನಿಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಹಣ ಮಣ್ಣಿನ ಹೆಂಟೆಗೆ ಸಮ. ಕಳ್ಳತನ ನನ್ನ ಕೆಲಸವಲ್ಲ.”

ಮರದ ಪೊಟರೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ

ಇಬ್ಬರೂ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಬಳಿ ಹೋದರು. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ದಿವ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡೋಣ ಎಂದರು. ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿ ತಕ್ಷಣ ಹೇಳಿದ, “ಸಾಕ್ಷಿ ಇದ್ದಾಗ ಪರೀಕ್ಷೆ ಏಕೆ? ಆ ಮರದಲ್ಲಿರುವ ವನದೇವತೆಯೇ ನನ್ನ ಸಾಕ್ಷಿ. ಯಾರು ಕಳ್ಳ ಎಂದು ಅವಳೇ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ.”

“ಸರಿ, ನಾಳೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಆ ಮರದ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತೇವೆ,” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.

ಮನೆಗೆ ಬಂದ ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಹೇಳಿದ, “ಅಪ್ಪಾ, ಹಣ ನನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಇದೆ. ನೀನು ಒಂದೇ ಒಂದು ಮಾತು ಹೇಳಬೇಕು. ಇಂದು ರಾತ್ರಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಆ ಬನ್ನಿ ಮರದ ಪೊಟರೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸುತ್ತೇನೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನೀನೇ ವನದೇವತೆಯಂತೆ ಮಾತಾಡು.”

ಅಪ್ಪ ಗಾಬರಿಯಾದ. “ಮಗನೇ, ಇದರಿಂದ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಕೆಡುತ್ತೇವೆ. ಯಾವ ಉಪಾಯವಾದರೂ ಅದರ ಒಳಿತು ಕೆಡುಕನ್ನು ಮೊದಲೇ ಯೋಚಿಸಬೇಕು. ಹಾವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಸಲು ಮುಂಗುಸಿಯನ್ನು ಕರೆಸಿ, ತನ್ನ ಮರಿಗಳನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕೊಕ್ಕರೆಯ ಕಥೆ ನಿನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೇ?” ಎಂದ.

ಆದರೆ ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿ ಅಪ್ಪನ ಮಾತು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಆ ರಾತ್ರಿ ಅವನನ್ನು ಮರದ ಪೊಟರೆಯೊಳಗೆ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟು ಬಂದ.

ಮರ ಮಾತಾಡಿತು!

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಶುಭ್ರವಾದ ಬಟ್ಟೆ ಉಟ್ಟು, ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಜೊತೆ ಬನ್ನಿ ಮರದ ಬಳಿ ಬಂದ.

ಅವನು ಕೈ ಎತ್ತಿ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿದ, “ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಗಾಳಿ, ಬೆಂಕಿ, ನೆಲ, ಆಕಾಶ ಎಲ್ಲವೂ ಮನುಷ್ಯರ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತವೆ. ಓ ವನದೇವತೆಯೇ, ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳ ಯಾರು? ಹೇಳು!”

ಆಗ ಮರದ ಪೊಟರೆಯಿಂದ ಒಂದು ಧ್ವನಿ ಬಂತು, “ಸ್ವಾಮಿ, ಹಣ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವನು ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿ.”

ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅರಳಿದವು. ಕಳ್ಳತನಕ್ಕೆ ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿಗೆ ಯಾವ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಯೋಚಿಸತೊಡಗಿದರು.

ಸತ್ಯ ಹೊರಬಂತು

ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿ ಒಂದು ಮಾತೂ ಆಡಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಒಣ ಎಲೆ, ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ತಂದು ಪೊಟರೆಯ ಸುತ್ತ ರಾಶಿ ಹಾಕಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದ.

ಮರ ಉರಿಯತೊಡಗಿದಾಗ ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿಯ ಅಪ್ಪ ನೋವಿನಿಂದ ಕೂಗುತ್ತಾ ಪೊಟರೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಿದ್ದ. ಅವನ ಮೈ ಸುಟ್ಟಿತ್ತು. “ಇದೇನು? ನೀವು ಯಾರು?” ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳಿದರು. “ಇದೆಲ್ಲ ನನ್ನ ಮಗ ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿಯ ಕೆಲಸ,” ಎಂದ ಅಪ್ಪ.

ರಾಜನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೋಸಗಾರ ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿದರು. ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಗಳಿ, ರಾಜನ ಕಡೆಯಿಂದ ಗೌರವ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು.

ತನ್ನ ಅತಿ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಕುತಂತ್ರದಿಂದ ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿ ತನ್ನ ಅಪ್ಪನನ್ನೂ ಸುಟ್ಟ, ತಾನೂ ಹಾಳಾದ.